دوشنبه , 16 جولای 2018
سرخط خبرها

ساز دهنی

هارمونیکاسازدهني‌ها، همه جا هستـنـد؛ در فيلم‌هايي از جنــگ جهانـي دوم در فيلم‌هايي از جنگ‌هاي داخلي آمريكا  در فيلم‌هايي راجع به افسردگي و ماتم  و به همين ترتيـب شمـا مي ‌توانيـد سازدهني‌ هـا را دركـارخانـه ‌هـاي ماشين ‌سازي،

در دسته گانگسترها و در جيب گاوچران‌ هاي آوازخوان، پيدا كنيد.
در دنياي بلوز، پاپ، جـاز و راك، صداي سازدهني‌ ها به گوش مـي ‌رسند. سازي كوچك كه انواع صداها از آن به گوش مي رسد. آنچه كه به وسيله ليتل والتـر(Little Walter)، جونيور ولز (Junior Wells)، هاولين ولف (Howlin’ Wolf)، جيمز كاتن (James Cotton) يا ميك جگر (Mick Jagger) نواخته مي‌شود همگي ساز دهني يا هارمونيكا هستند، اما هر يك صدايي منحصر به خود دارند.
هارمونيكا كه نواي آن سالهاست روح و قلب جهانيان را تسخير كرده، سازي ساده و بي‌ تكلّف است. از موسيقي كلاسيك گرفته تا كانتري گاوچران‌ها، از آهنـگهـاي احساسي دور آتش كمـپ گرفته تا هيجان راك اند رول (Rock and Roll)، تا غصّه‌هاي يك بلوزنواز تنها در نيمه شب، همه و همه با يك ساز ساده قابل اجرا هستند و كوچك و قابل حمل بودن و راحتي نوازندگي، آن را به يكي از پر طرفدارترين سازها تبديل كرده است.
اوتيس اسپن (Otis Span) پيانيست مادي واترز (Muddy Waters) كه يكي از بزرگترين و تاثير گذار ترين آهنگسازهاي سبك بلوز است مي گويد: هارمونيكا مادر گروه موسيقي بلوز است .
با انتخاب هارمونيكا براي يادگيري و نواختن‌،‌ شما به مسيري طولاني از نوازندگاني كه قلبشان را از ميان يك قطعه كوچك حلبي به تراوش در مي‌آورند، مي‏پيونديد.
از نظر تاريخي، چيني‌ هاي باستان نوعي سازدهني با زبانه‌ هاي چوبي داشته‌ اند و موتسارت قطعه‏ اي براي سازدهني شيشه‏اي (يك ساز كاملاً متفاوت متشکل از يك سري قطعه شيشه‌هاي كوك شده) نوشت.

 

تاريخچه

چيـن اولين کشوري است که مي‌توان آن را مبـدع سازدهني دانست. در ???? سال قبل از ميلاد در چين زمان حکومت امپراطوري نين کاوا سازي با زبانه‌هاي چوبي وجود داشت که از نظر ساختمان و نوع صدا دهي بسيارشبيه به سازدهني امروزي بود.اما ريشـه سازدهـني‌هاي امروز را بايـد در اروپا و خصوصـأ در آلمان جستجو کرد. در قرن ?? ميـلادي براي کوک کردن صـدا ارگ کليسـا از وسيله‌اي استـفاده مي‌شد با تيغه‌هاي فـلزي کــه با دميدن درسوراخـهاي آن فرکانس ثابتي توليد مي‌شد. اين وسيـله مشـابه دياپازون و بسيار بزرگ تر از سازدهني‌هاي امروزي بود. در حقيقت پدرآکاردئون، ملوديکا و سازدهني محسوب مي‌شود. هارمونيکا(سازدهني)در سال ???? توسط کريستين فردريک بوشمان ?? ساله اختراع و درسال???? به عنوان سازدر برلين به ثبت رسيد. ساز اختراعي بوشمان بوسيله دميـدن در تيغـه‌هاي فـولادي به صدادرمي آمد وشامل يکسري زبانه از جنس فولادي بود که به طور افقي چيده شده بودنـد و فقط نتـهـا با فوت کردن به صـدا در مي‌آمدنـد. نتـها در سـاز ابداعـي بوشـمـان به صـورت کروماتيک و پشت سر هم قرار داشتند. او در نامه‌اي به برادرش ساز ابداعي خودراچنين توصيف نمود: ابزاري اختراع کرده که بسيار جالب است. حدود دوازده سانت طول دارد و بيست ويک نت را توليد مي‌کند، تمامي حالات ديناميک واحساسي را اجرا مي‌کند وقادربه نگهداشتن ارزش زماني نتهابه هرميزان دلخواه مي‌باشد. بوشمان با سـفرهاي زيـاد قابـليت‌هاي منـحصر به فرد هـارمونيکـا به مردم اروپا نشـان داد.

سازدهني کروماتيک و دياتونيک
انواع هارمونيکا
هارمونيكا داراي دو نوع اصلي است. نوع اول آن در گام كروماتيك است (Chromatic Harmonica) و همانطور كه انتظار مي رود، تمام نتهاي گام كروماتيك (اعم از پرده و نيم پرده) توسط آن قابل اجرا است. از نظر ظاهر، اين ساز داراي يك كليد در انتهاي آن است كه با فشردن آن، چه در حالت مكش (Draw) و چه در حالت دمش (Blow)، نت مربوط به هر سوراخ نيم پرده بالاتر نواخته مي شود.
ساز دهني كروماتيك براي قطعاتي مناسب است كه ملودي قطعه در گامي با بيش از 7 نت است. به همين دليل اين ساز معمولا در موسيقي پاپ، جز و كلاسيك استفاده مي شود. ژان توتس تيلماتز (Jean Toots Thielemans)؛ يكي از بزرگترين نوازندگان اين ساز به سبك جز است و سبك او، تحولي در نوازندگي اين ساز ايجاد كرد.

بزرگترين نوازندگان هارمونيكاي كروماتيك ، Stevie Wonder، Robert Bonfiglio و Larry Adler هستند و گروه جري مورادز هارمونيكتز (Jerry Murad’s Harmonicats)، بسياري از قطعات كلاسيك را به صورت كوارتت هارمونيكا اجرا كردند.
نوع ديگر اين ساز، در گام دياتونيك است (Diatonic Harmonica). همان گونه كه از نام اين ساز معلوم است، اين نوع هارمونيكا در گام هاي كروماتيك ساخته مي شوند و تنها داراي نتهاي موجود در آن گام مي باشند.
بنا بر اين بسته به گام يك قطعه موسيقي، از هارمونيكا با كليد همان گام استفاده مي شود و براي نواختن ساير نتهايي كه در گام مربوط وجود ندارند از تكنيك هاي خاص زبان، حنجره و لب استفاده مي شود.
به هارمونيكاي ديانونيك، هارپ (Harp) نيز مي گويند. اين نوع ساز متداول ترين نوع هارمونيكا است و در موسيقي راك، فولك و به خصوص بلوز از آن استفاده مي شود. مطرح ترين نوازندگان اين ساز افرادي چون ساني بوي ويليامسون 2 (Sonny Boy Williamson II)، ساني تري (Sonny Terry)، چارلي ماسل وايت (Charlie Musclewhite)، ليتل والتر (Little Walter) و … بوده اند كه هر كدام به نوعي با تكنيك هاي بديع، تحولي در نوازندگي اين ساز ايجاد كردند .

امروزه صداي دلنشين اين ساز در آهنگهاي باب ديلن (Bob Dylan)، بروس اسپرينگستين (Bruce Springsteen) و نيل يانگ (Niel Young) به گوش مي رسد.
سازدهني دياتونيكي (Diatonic) كه ما هم‌اكنون مي‏شناسيم، در اوائل قرن نوزدهم، در آلمان ساخته شده است. اين ساز

بوسيله‌ موج مهاجرين ترك ‌كننده‌ آلمان، به ايالات متحده و بريتانيا برده شد و در اواسط قرن نوزدهم، در سراسر جهان، نواخته مي‌شده است.

به دليل ارزاني اين ساز، بسياري از سياه پوستان فقير آمريكا، از اين ساز براي نواختن موسيقي تنهايي خود استفاده مي كردند تا جايي كه امروزه اين ساز، به يكي از متداول ترين سازهاي موسيقي بلوز تبديل شده است.
سازدهني كروماتيك (Chromatic) نيز در سال 1918 اختراع شد و در دهه 1930 و 1940 به خصوص در اروپا، بسيار مشهور شد. به هر حال هارمونيكا، ساليان سال است كه در دستان ميليونها نوازنده بوده است و صداي آن بيانگر احساسات، هيجانات، شادي ها، غمها و آرامش آنها بوده و خواهد بود.

ساز دهنی
به این مطلب امتیاز دهید
نت های پیانو نت های ویولن نت های سنتور نت های گیتار

همچنین ببینید

کودک و ویولن

کودکان چطور آموزش موسیقی را شروع کنند

کودکان چطور آموزش موسیقی را شروع کنند » لوت ریکوردر : معمولا به عنوان یک …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *